اصطلاحات تخصصي بازرگاني

 پروفورما اينويس (Proforma invoice): سندي است که فروشنده کالا به منظور اعلام شرايط کالا، براي خريداران احتمالي ارسال مي‌کند. اين سند که پيش‌فاکتور هم ناميده مي‌شود هنگامي که مورد قبول خريدار قرار گرفت، خريدار آن را به مقامات کشورش جهت اجازه ورود کالا ارائه مي‌کند و در صورت قبول آنان، مجوز پرداخت ارزش کالا را دريافت مي‌دارد. در پروفورما اينويس معمولا شرايط معامله، قيمت واحد کالا،‌ قيمت کل، شرايط حمل، نوع حمل، نام مبدا حمل، زمان تحويل و شرايط و نوع پرداخت قيد شده است. اين سياهه براي شرکت در مناقصات نيز به عنوان پيشنهاد قيمت بکار مي‌رود. 

 

بارنامه (Bill of lading & CMR): در اصطلاح بين‌المللي كشتيراني بارنامه را بيل‌آف‌ليدينگ و در جاده و در هواپيما سي‌.ام‌.آر مي‌خوانند. بارنامه مدركي است براي حمل يك واحد و يا يك پارتي كالا، كه به عنوان گيرنده در مقصد از طرف مؤسسه حمل و نقل در مبدا بارگيري كالا صادر مي‌شود. بارنامه حاوي مشخصات ظاهري كالا از قبيل تعداد بسته‌ها، شماره و علامت آنها، وزن با ظرف و گاهي نيز خالص يا مقدار و نوع كالا طبق آنچه فرستنده اظهار كرده است مي‌باشد. گيرنده بارنامه بر طبق مفاد آن، كالا را از مؤسسه حمل و نقل دريافت مي‌دارد.

 

سياهه تجاري (Commercial invoice): سندي است که فروشنده کالا به نام خريدار صادر و به همراه ساير اسناد بر طبق قرارداد فروش براي خريدار ارسال مي‌کند. هنگامي که فروشنده کالاي مورد قرارداد را آماده حمل نمود،‌ قيمت و مشخصات و اطلاعات مربوط به کالا را در سياهه تجاري تنظيم مي‌کند تا براي خريدار، به‌صورت مستقيم يا از طريق کارگزار خود ارسال نمايد. در سياهه تجاري معمولا بايد اطلاعات زير درج شود: تاريخ، نام و نشاني خريدار و فروشنده، شماره قرارداد، مقدار و شرح كالا، قيمت واحد، شرح هرگونه هزينه اضافي توافق‌شده كه در قيمت واحد منظور نشده است، ارزش كل كالا، وزن كالا، تعداد بسته‌ها، علائم و شماره‌هاي حمل، شرايط تحويل و پرداخت و جزئيات حمل.

 

 اعتبار اسنادي (Letter of credit): فرمي است که بنا به درخواست صادرکننده و پس آنکه وي فرم تکميل‌شده درخواست گشايش اعتبار اسنادي را تسليم بانک داخلي کرد، توسط بانک LC صادر و به کمک آن وجه معيني به حساب يا حوله‌کرد شخص ذينفع واريز مي‌گردد. قابل ذکر است که در اعتبارنامه مشخصات کالا و ترتيبات حمل آورده مي‌شود. اين سند غيرقابل معامله است.

 

دامپينگ (Dumping): به معني فروش کالا در بازار يک کشور خارجي به قيمتي کمتر از بهاي آن در بازار داخلي بطوريکه بازار کشور مورد بحث را در انحصار کالاي خود قرار داده و در نتيجه رقباي داخلي و خارجي را در آن کشور به خطر اندازد،‌ است. مخصوصا هنگامي که حجم زياد توليد، قيمت تمام‌شده هر واحد کالاي توليد‌شده را کاهش داده باشد که از اين طريق سود سرشاري نصيب توليدکننده مي‌گردد. اين اقدام با مقررات بين‌المللي تجاري مغايرت داشته و معمولا موجب واکنش‌هاي تلافي‌جويانه از سوي کشور خارجي مي‌گردد.

گواهي مبدا (Certificate of origin): سندي است که نام کشور سازنده کالا در آن مشخص مي‌شود. اين سند با وجودي که در بعضي از کشورها توسط فروشنده پر مي‌شود ولي معمولا در فرم ارائه شده توسط اتاق بازرگاني پر شده و تسط آن اتاق نيز گواهي مي‌گردد. در متن اين سند شرح کالا و کشور سازنده آن قيد مي‌گردد. اين سند ممکن است در ترکيب با سياهه تجاري توسط فروشنده صادر گردد. گواهي ارزش کالا و ساخت کالا در کشورهاي مشترک‌المنافع، ترکيبي از سياهه تجاري و گواهي ساخت مي‌باشد. در اعتبارات اسنادي در صورتي که گواهي مبدا مطالبه شده و جزئيات و مشخصات ديگري در آن قيد نشده باشد، بانک گواهي مبدا را همان‌گونه که ارائه شده قبول مي‌کند.